اقتصاد ایران وابسته به خارج است | بدون رفع تحریم‌ها مشکلات اقتصادی ادامه خواهد داشت

با بالا گرفتن بحث مذاکرات ایران و آمریکا و با پیشرفت گفت‌وگوهای غیرمستقیمی که به میزبانی عمان برگزار می‌شوند، یک پرسش مهم همچنان در افکار عمومی پررنگ‌تر می‌شود. هرگونه توافق احتمالی بین ایران و ایالات متحده چطور می‌تواند اقتصاد ایران را از باتلاق رکود، ایتایی و تورم خارج کند؟ آیا رفع احتمالی تحریم‌ها، بدون نگاه اصلاح‌گرانه به ساختار داخلی کافی است؟

روزنامه اینترنتی فراز در این باره با «کامران ندری»، کارشناس مسایل اقتصادی گفت‌وگو کرده است.

کامران ندری، کارشناس اقتصادی در پاسخ به این پرسش که راه‌های برون رفت بازار از رکود فعلی را چه می‌دانید، گفت: «در حقیقت بخشی از این رکورد متوجه بحث عرضه است که تحت تأثیر تحریم‌ها است. به هر حال اقتصاد کشور تا حدود زیادی وابسته به خارج است و در نتیجه تحریم‌ها باعث شده تأمین نیاز‌های داخلی با مشکل مواجه شود».

او در ادامه گفت: «بحث نرخ ارز هم بسیار مهم است که مشکلات بسیاری ایجاد می‌کند. موارد یاد شده از عوامل اقتصادی هستند که به هر حال متأثر از معضلات و مشکلات ناشی از چالش‌های عرصه سیاست خارجی و داخلی هستند. از سوی دیگر چشم اندازی مثبتی از سرنوشت مذاکرات یا جنگ، حداقل در کوتاه مدت و یا میان مدت وجود ندارد؛ بنابراین در این شرایط، طبیعتاً سرمایه‌گذاران به دلیل نااطمینانی‌هایی نسبت به آینده و وجود ریسک‌های متعدد تأثیرگذار بر اقتصاد، تمایلی برای سرمایه‌گذاری در حوزه اقتصادی نخواهند داشت. در نتیجه تقاضا برای سرمایه‌گذاری در اقتصاد کشور کاهش پیدا کرده است».

ندری ادامه داد: «همچنین وضعیت مردم به ویژه در حوزه دستمزد واقعی‌شان روز به روز بدتر شده و کاهش پیدا کرده است. به بیان دیگر وضعیت به گونه‌ای شده که مردم فقط می‌توانند مایحتاج و نیاز‌های اصلی‌شان را تأمین کنند. در نتیجه همه این‌ها روی اقتصاد تأثیرگذار است و این رکود تورمی که شاهد آن هستیم را پدید آورده است».

این اقتصاددان در پاسخ به این سوال که مذاکرات چه با خروجی مثبت و چه با خروجی منفی، چقدر بر اقتصاد کشور تاثیرگذار است، گفت: «یقینا نتیجه مذاکرات به ویژه در کوتاه مدت، میان مدت و حتی بلند مدت اثرگذار است. نکته مهم دیگر اینکه، مشکلات و چالش‌های داخلی کشور نیز بسیار زیاد است. به بیانی دیگر در داخل با عدم شفافیت، ساختار غیرپاسخگو، عدم چرخش در اقتصاد، وجود اقلیت ثروتمند، اقتصاد انحصاری و مشکلات زیرساختی رو‌به‌رو هستیم».

این تحلیلگر اقتصادی تاکید کرد: «شاید بتوان گفت مشکلات یادشده در اثر تحریم‌ها و طی یک تا دو دهه گذشته رخ داده است. به هر حال چالش‌های داخلی هستند که با آن‌ها مواجهیم. نتیجه مذاکرات حتی اگر مثبت باشد می‌تواند روی انتظارات تأثیرات مثبتی به جای بگذارد و حداقل فضای روانی را نسبت به وضعیت فعلی معکوس می‌کند. به هر حال ما در بلند مدت با چالش‌های داخلی رو‌به‌رو خواهیم بود، اما این مسئله توافق و رفع تحریم‌ها مسئله بسیار مهمی است که اگر توافقی صورت گیرد و تحریم‌ها برداشته شود تاثیر آنی و فوری قابل ملاحظه‌ای را در کوتاه مدت برای کشور به همراه داشته باشد. برای رشد بلندمدت نیز چالش‌های داخلی باید رفع و رجوع شود».

کامران ندری در مورد بحث‌هایی در خصوص مشارکت احتمالی آمریکا و ایران در حوزه اقتصادی در صورت توافق گفت: «با وجود موضع گیری‌هایی که در داخل صورت می‌گیرد بعید می‌دانم. اگر هم به توافق مدنظر ایران برسیم و اگر مسئله محدود به برنامه هسته‌ای باشد، صرفا خطر جنگ و درگیری برطرف می‌شود؛ بنابراین بعید است که تحریم‌ها برداشته شود. ما در وضعیت ترک تخاصم قرار می‌گیریم بدون اینکه تحریم‌ها رفع شود. اگر تحریم‌ها برداشته نشود مشکلات کشور نیز کما فی السابق ادامه پیدا می‌کند».